Như nhà thơ Hữu Thỉnh từng viết:

“Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se”

“Sương chùng chình trước ngõ

Hình như thu đã về”.

Đúng vậy, mùa Thu - mùa đẹp nhất trong năm đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận trong thơ ca. Bằng cảm nhận tinh tế về những hình ảnh giàu sức biểu cảm, thơ Hữu Thỉnh đã thể hiện những biến chuyển của đất trời và tâm hồn con người từ cuối Hạ sang đầu Thu. Còn Thu của lòng người đó là cứ vào Thu, trái tim của mỗi người dân nước Việt lại dạt dào cảm xúc trong âm hưởng rạo rực của Lễ kỷ niệm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Là thế hệ sinh sau, mặc dù chỉ thông qua sách vở, qua các phương tiện thông tin đại chúng và qua lời kể của bậc cha anh, tôi vô cùng ấn tượng và luôn khắc ghi hình ảnh cũng như câu nói nổi tiếng của Bác khi về thăm Đền Hùng mùa Thu 72 năm trước (19/9/1954). Hình ảnh và cử chỉ khiến tôi ấn tượng là việc Bác nhắc nhở mọi người ngồi sang bên cạnh chứ đừng ngồi chính giữa mà thất lễ với Tổ tiên. Tưởng chừng giản đơn nhưng đằng sau đấy là cả một sự ứng xử hết sức văn hoá và hết sức phương Đông. Rồi Bác vẫy mọi người ngồi gần bên Bác. Một cử chỉ thân mật, gần gũi như cha con, bác cháu. Cử chỉ ấy có lẽ chỉ có ở Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Bác Hồ nói chuyện với Đại đoàn quân Tiên Phong tại Đền Giếng Khu Di tích lịch sử Đền Hùng                      (19/9/1954)

Thế rồi trong buổi nói chuyện, có biết bao điều xúc động sâu xa nhưng có lẽ xúc động nhất, không chỉ những người được nghe trực tiếp hôm đó mà các thế hệ người Việt Nam hôm nay cũng như mãi mãi muôn đời sẽ luôn khắc ghi trong tâm khảm. Đó là câu nói bất hủ: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Câu nói ngắn gọn nhưng thật súc tích. Câu nói ra đời được đặt trong ba điểm nhấn hết sức quan trọng. Trước hết, đó là điểm nhấn về lịch sử. Bởi trong những ngày cuối tháng 9 năm 1954, Đại đoàn quân Tiên Phong vinh dự được về tiếp quản Thủ đô Hà Nội. Vậy lời nhắc nhở của Bác trong thời điểm lịch sử ấy không chỉ có ý nghĩa tôn vinh công lao dựng nước của các Vua Hùng, của các bậc tiền nhân, mà còn nhắc nhở ý thức trách nhiệm giữ nước của các chiến sĩ Đại đoàn quân Tiên Phong nói riêng và của chúng ta, mỗi người con nước Việt nói chung. Điểm nhấn mang tính lịch sử thứ hai chính là địa điểm mang tính lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc. Nơi Bác nói chính là nơi cội nguồn của dân tộc, nơi cội nguồn của mỗi người dân nước Việt là “Con Lạc, cháu Hồng”, nơi khai sơn, phá thạch dựng nước của các Vua Hùng muôn đời được các thế hệ người Việt Nam ghi nhớ. Điểm nhấn thứ ba chính là câu nói của Bác từ đó đã đi vào lịch sử và trở thành bất hủ, Bác không chỉ nói cho một người mà nói cho nhiều người, không chỉ nói cho một nơi mà là cả dân tộc, không chỉ nói cho một thế hệ mà là nhiều thế hệ. Câu nói ấy sẽ đồng hành cùng dân tộc ta trong suốt chiều dài lịch sử. Dân tộc còn thì câu nói ấy sẽ còn âm vang mãi mãi, ngược lại câu nói của Bác càng âm vang bao nhiêu thì dân tộc này, đất nước này càng phát triển bấy nhiêu.

Bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, thế hệ chúng ta hôm nay cần phải tiếp tục phát huy truyền thống hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của cha ông, với ý chí “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, “thà hy sinh tất cả chứ không chịu mất nước, không chịu làm nô lệ”. Đặc biệt trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường; các thế lực thù địch, phản động luôn âm mưu đe doạ xâm phạm độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ nước ta, chống phá Đảng, Nhà nước, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc; do đó, dân tộc ta cần phải ghi nhớ, khắc sâu, thầm nhuần và thực hiện tốt lời căn dặn của Bác: Dựng nước phải đi đôi với giữ nước.

Suốt chặng đường 72 năm thực hiện lời căn dặn của Người, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ luôn đoàn kết một lòng, anh dũng, cần cù vượt qua mọi khó khăn, thử thách. Cùng với huy động cao nhất sức người, sức của góp phần làm nên chiến thắng vẻ vang của dân tộc, trong công cuộc đổi mới, từ một tỉnh nghèo, đến nay Phú Thọ đã bứt phá vươn lên trở thành địa phương có tốc độ tăng trưởng kinh tế đứng đầu vùng trung du, miền núi phía Bắc và nằm trong nhóm 4 tỉnh tăng cao nhất cả nước năm 2025. 6 tháng đầu năm 2026, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt 10,18%, vượt chỉ tiêu đề ra, xếp thứ 7 cả nước, dẫn đầu khu vực trung du và miền núi phía Bắc; tạo tiền đề quan trọng để tỉnh hoàn thành các chỉ tiêu, kế hoạch nhiệm kỳ 2026 - 2030, phấn đấu đưa Phú Thọ trở thành một trong những cực tăng trưởng của vùng Thủ đô, trung tâm phát triển công nghiệp, thương mại, logistics, du lịch, y tế, đào tạo chất lượng cao…; là thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2045. Những kết quả đó đã góp phần to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Để ghi nhớ công lao to lớn của Người, năm 2026, được sự quan tâm, đồng tình ủng hộ của các tầng lớp Nhân dân trong và ngoài nước, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Phú Thọ đã thống nhất chủ trương xây dựng tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh trong khuôn viên quần thể Di tích lịch sử Đền Hùng. Từ cơ sở chính trị, pháp lý, quy hoạch và ý nghĩa lịch sử, có thể thấy rằng: Đây là công trình văn hoá có ý nghĩa sâu sắc về chính trị, lịch sử, văn hoá, khẳng định sự tiếp nối mạch nguồn lịch sử từ thời đại Hùng Vương dựng nước đến thời đại Hồ Chí Minh giữ nước, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, bồi đắp lý tưởng cách mạng và niềm tự hào dân tộc đối với các thế hệ, nhất là thế hệ trẻ; đồng thời, thể hiện lòng biết ơn vô hạn của Nhân dân cả nước đối với Vua Hùng, với các bậc tiền nhân và Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Dấu ấn thiêng liêng Bác về thăm Đền Hùng năm xưa với lời căn dặn bất hủ vẫn còn vang vọng mãi và để lại hệ tư tưởng thống nhất: Dựng nước là cội nguồn lịch sử, giữ nước là trách nhiệm chính trị, còn giữ gìn cội nguồn văn hoá là nền tảng tinh thần của quốc gia. Những tổng kết của Người về tầm quan trọng của thời đại Hùng Vương và định hướng gìn giữ, tu bổ Đền Hùng chính là kim chỉ nam đầu tiên để định hướng cho sự phát triển của Đền Hùng hôm nay để nơi đây xứng đáng là nơi trở về của triệu triệu người con đất Việt trong hành trình hướng về “nguồn cội”. Vì thế, chủ trương xây dựng tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh trong khuôn viên quần thể Di tích lịch sử Đền Hùng là đáp ứng lòng mong mỏi của người dân Việt Nam thể hiện lòng tri ân đối với Người trên hành trình tiếp nối mạch nguồn lịch sử dân tộc.

Hồng Liên